Jak modelować systemy emerytalne?

Zmiany w systemie emerytalnym przeprowadzone w 2011 roku oraz toczone wówczas dyskusje pokazują zasadniczy spór pomiędzy ekonomistami co do sposobu przejścia z systemu repartycyjnego na kapitałowy. Jak sfinansować ubytek tej części składki, która trafia do systemu kapitałowego i nie może być wykorzystana do wypłaty obecnych emerytur. Jak duża powinna być ta część?

Od 1999 roku wprowadzany jest w Polsce nowy system emerytalny. Z perspektywy teorii i empirii ekonomii zmiany te mają ważne konsekwencje zarówno makroekonomiczne, jak i w odniesieniu do mikropodstaw modeli makroekonomicznych. Bez formalnej oceny zmian zachowań wynikających z procesu optymalizacyjnego gospodarstw domowych nie tylko nie można sformułować kryterium optymalności, ale także nie da się ocenić alternatywnych ścieżek przejścia (podniesienie składki, podniesienie podatków powszechnych, dług publiczny, itp.)

Jak zapewnić stabilność polityczną takich reform? Jeśli znacząca część „żyjących” pokoleń nie korzysta na wprowadzeniu reformy — nawet rozwiązania optymalne mogą nigdy nie zostać wprowadzone w gospodarce. Jak zachodzą dostosowania w gospodarce, w której trudno wierzyć w stabilność reformy systemu emerytalnego?